Tirik organizmlarning kimyoviy tarkibi va uning doimiyligi
Tavsif
Tirik organizmlarning kimyoviy tarkibi va uning doimiyligi Tirik organizmlar murakkab kimyoviy birikmalardan tashkil topgan bo‘lib, ularning tarkibi doimiy va tartibli bo‘ladi. Bu xususiyat tiriklikning asosiy belgilaridan biridir. Asosiy kimyoviy tarkib: Suv (H₂O) — hujayra tarkibining 70–90% ni tashkil qiladi, moddalarning harakatini, transportini va kimyoviy reaktsiyalarni ta’minlaydi. Organik moddalar — karbon asosidagi birikmalar: Uglevodlar — tezkor energiya manbai (glukoza, kraxmal). Lipidlar — uzoq muddat energiya zaxirasi, hujayra membranasi tarkibi. Oqsillar (proteinlar) — fermentlar, gormonlar va hujayra strukturalarini tashkil qiladi. ** Nuklein kislotalar (DNK va RNK)** — irsiy ma’lumotni saqlaydi va uzatadi. Noorganik moddalar — minerallar, tuzlar, kislorod va karbonat angidrid hujayra faoliyatini qo‘llab-quvvatlaydi. Kimyoviy tarkibning doimiyligi: Tirik organizmlarda kimyoviy tarkib umumiy qonuniyatlarga rioya qiladi : masalan, barcha tirik hujayralarda DNK, oqsillar va suv mavjud. Bu doimiylik metabolizm va moddalar almashinuvi orqali saqlanadi. Xulosa: Tirik organizmlarning kimyoviy tarkibi doimiy va tartibli bo‘lib, hayot faoliyatining barcha jarayonlarini ta’minlaydi.
Hujjat haqida
- Kategoriya
- Taqdimotlar | Biologiya
- Format
- PPTX
- Hajmi
- 16 bet
- Fayl hajmi
- 4.88 MB
- Muallif
- Shoxzod Nematov
- Qo'shilgan
- 26.12.2025
