Karies

Tavsif

  🦷  O‘rta karies (karies media)     Ta’rifi: Emal va dentinning o‘rta qatlami ichidagi bo‘shliq bilan kechuvchi tishning karioz shikastlanishi. Asosan: yoshlarda, sut tishlarida uchraydi.         🧬  Sabablari va rivojlanish omillari:     Og‘iz gigienasiga rioya qilmaslik Tishlarning noto‘g‘ri joylashuvi (malokluziya) Patogen mikroflora mavjudligi Og‘iz pH darajasining buzilishi Shakar, xamir ovqat, shirinliklarni ko‘p iste’mol qilish Milk qonashi Metabolik buzilishlar Somatik kasalliklar Irsiy moyillik Immun tizim zaifligi           ⚗️  Kariesogen holatlar:     Og‘iz gigienasi yomon bo‘lishi (blyashka, toshlar ko‘p) Tish anomaliyalari, noto‘g‘ri okklyuziya Milk qonashi kuchayishi Noto‘g‘ri ovqatlanish, suvda ftorid, kaltsiy, fosfor yetishmasligi           ⚠️  Patogenez:     Yuza kariesning davomiy rivojlanishi Dentin–emal chegarasining buzilishi Mikroblar dentin naychalariga kiradi Odontoblastlar distrofik va nekrotik o‘zgaradi Dentin yumshaydi, demineralizatsiya yuz beradi           🔍  Klinik belgilar:     Kimyoviy va harorat ta’siriga sezuvchanlik oshadi Qisqa muddatli og‘riq Oziq-ovqat qoldiqlari to‘planadi Og‘izdan yomon hid chiqadi           🧴  Oldini olish:     6 oyda bir marta stomatolog ko‘rigidan o‘tish Karies o‘choqlarini vaqtida davolash To‘g‘ri cho‘tka, pasta, ip tanlash Tishlarni kuniga 2 marta tozalash Muvozanatli ovqatlanish, kaltsiyga boy mahsulotlar Vitamin, Ca, P preparatlarini vaqti-vaqti bilan qabul qilish           🧫  Klinik kechishi:       Surunkali o‘rta karies:     Uzoq yashirin kechadi, simptomlar kam Asosan tish bo‘yini sohasida uchraydi Bo‘shliqqa issiq/sovuq ta’sirida og‘riq Oziq-ovqat to‘planib, yomon hid chiqadi           🩻  Diagnostika:     Vizual tekshiruv, anamnez Rentgenografiya / radiovizografiya Elektroodontodiagnostika Kompyuter tomografiyasi           🧰  Operativ davolash bosqichlari:     Og‘riqsizlantirish Bo‘shliqni ochish – osilib turgan emal qirralari olib tashlanadi Kengaytirish – yumshagan dentin to‘qimasi olib tashlanadi Nekroektomiya – pigmentli va yumshoq dentin to‘liq olinadi Shakllantirish – plomba mustahkam turishi uchun tayyorlanadi Dori-darmon bilan ishlov berish 0,02% Furatsillin 0,05% Etakridin laktat 0,05% Xlorgeksidin 0,5% Dimeksid   Davolovchi taglik qo‘yish Ajratuvchi taglik qo‘yish Doimiy plomba qo‘yish Pardozlash           💊  Davolovchi tagliklar:     Vazifasi:   Pulpaga yallig‘lanishga qarshi ta’sir Odontoblastlarni faollashtirish Ikkilamchi dentin hosil bo‘lishini rag‘batlantirish Antimikrob va odontotrop ta’sir           ⚙️  Ajratuvchi tagliklar:     Vazifasi:   Plomba tarkibidagi toksik moddalardan dentin va pulpani himoya qiladi Issiq-sovuq ta’sirini kamaytiradi Adgeziya (yopishuv)ni kuchaytiradi     Turlari: Fosfat-sement, visfat-sement, adgezor, tenet, unifas, shisha ionomer sementlar (Fuji-1, Fuji-2, Ketakmolar va boshqalar). Qo‘yish: yupqa qatlamda, dentin–emal chegarasigacha.         🧱  Doimiy plomba qo‘yish:     Bo‘shliq quruq bo‘lishi kerak Anatomik shakl tiklanadi Emal rangi va yaltiroqligi qayta tiklanadi II–IV sinf bo‘shliqlarda matritsa va selluloid plastinkalar qo‘llanadi           💎  Pardozlash:     Metal plombalar – 24 soatdan so‘ng finir va polir bilan Kompozit plombalar – olmos bor, shtrips, cho‘tka va polipasta bilan           🪥  Davodan so‘ng tavsiyalar:     To‘g‘ri gigiena vositalari tanlash Dietaga e’tibor berish Zarur dori vositalarni qabul qilish Karies odatda bir seansda davolanadi           ✅  Prognoz va profilaktika:     To‘g‘ri davo – og‘riq yo‘qoladi, tish estetikasi tiklanadi Davolanmasa – pulpit va periodontit rivojlanadi Muntazam gigiena va stomatolog ko‘rigi – karies xavfini 75–80% kamaytiradi    

Hujjat haqida

Kategoriya

Mustaqil ishlar | Odam va uning salomatligi

Format

PPTX

Hajmi

23 bet

Fayl hajmi

2.41 MB

Muallif

Sotuvchi 256903

Qo'shilgan

08.11.2025