Stereometriya kursi haqida tarixiy ma’lumot

Name: Stereometriya kursi haqida tarixiy ma’lumot
Brand: Ilmiyish
SKU: 194206
Price: 12500 UZS
Availability: InStock

stereometriyakursihaqidatarixiyma’lumotgeometriyaningfazodagixossalarinio’rganadiganbo’limidebataladi.grekchaso’zbo’libdeganma’nonianglatadi.keyinpaydobo’lgan.evklidasariningxi-xiiikitoblaribag’ishlangan“negizlar”asarida23-tatarifvaaksiomaberilgan.buasarningahamiyatishundaniboratkiundabirinchibo`libsifatidamantiqiyishlabchiqishgaharakatqilingan.hozirgizamonmatematikasidamatematikusulhamshuasardanboshlabfoydalanilaboshlangan.qabulqilinganmulohazalarbayonetilgan.mazkurasarulkanuzoqegabarchajahontillarida500martadanziyodnashrqilindi.faniolamfazosio`zgaruvchiekanliginidemakgeometriyasinaiborat.berganma`lumma`nodanemismatematigidavidgilbertrusishlaridaoxirigayozgangeometriyasiningto`liqaksiomalarsistemasiniberdiularniguruhlarbo`yichasinflargaharbirguruhichegaralarinianiqlashgaqildi.xixasrkelibsistemasigaqo`yiladigantalablaraksiomatikprinsplarichiqildikeyingidavrtomonidanyanadamavzu:to`g`richiziqlaroldingiochilganqandayjavob:ikkiorasigatengbo`lganmasofadag’ildirakungaparallelchiziqbo’yieni40smorasidagimasofa30bo’lgannarvonyasashuchunqanchayog`ochkerakbo`ladiyechim:zinashakillarningstereometriya’’stereo’’-fazometrio’’-o’lchaymanplanimetriadannegizlar’’stereometriyagapostulotaksiomatikatuzulishiniqo`llanilayotgan“negizlar”daaksiomadaisbotsizshuhratga1482-yildanegrilikkako`rsatmoqda.geometriyasidanlabachevskiyveniaminfedorovichkaganyetkazildi.1889-yilda“geometriyaasoslari”daajratdiaososiymatematiklaririvojlantirilmoqda.parallek383-masala.traktorochoyotganoltitaagatningegatlargaegatilganaralleligitaminlanadi?puluklarningyonidanpuluklarg`ildiraklichizg`ichmaslamasio`rnatiladi.egatchiziladi.384-masalazinapoyalarismdanuzinlikdagi3m=300sm300:30=109*40=360sm=36m

10 betDOC283 ko'rildi0 marta sotilgan

12 500 so'm

Soffchi PhD3281 ta hujjat sotilgan

Tavsif

Stereometriya kursi haqida tarixiy ma’lumot   Geometriyaning   fazodagi shakillarning  xossalarini  o’rganadigan  bo’limi  stereometriya  deb ataladi. ,,Stereometriya’’ grekcha  so’z  bo’lib ,,stereo’’-fazo,  ,,metrio’’- o’lchayman  degan ma’noni  anglatadi. Stereometriya  planimetriadan  keyin paydo  bo’lgan. Evklid  ,,Negizlar’’ asarining  XI-XIII kitoblari  stereometriyaga  bag’ishlangan  “Negizlar” asarida 23- ta tarif, 5 ta postulot va 9 ta aksioma berilgan. Bu asarning tarixiy ahamiyati shundan  iboratki, unda birinchi bo`lib aksiomatika sifatida geometriyaning  mantiqiy  tuzulishini ishlab chiqishga harakat qilingan. Hozirgi zamon matematikasida qo`llanilayotgan  matematik usul ham shu  asardan boshlab  foydalanila boshlangan. “Negizlar”da  9 ta aksiomada isbotsiz qabul qilingan mulohazalar bayon etilgan. Mazkur asar ulkan va uzoq shuhratga ega bo`lib, 1482-yildan boshlab barcha jahon tillarida 500 martadan ziyod nashr qilindi.  Hozirgi zamon fani Olam fazosi o`zgaruvchi egrilikka ega  ekanligini ko`rsatmoqda. Demak, olam geometriyasi na Evklid geometriyasidan na Labachevskiy geometriyasidan iborat.  Evklid boshlab bergan aksiomatika ma`lum ma`noda nemis matematigi David Gilbert va rus matematigi Veniamin Fedorovich Kagan ishlarida oxiriga yetkazildi. Gilbert 1889-yilda yozgan “Geometriya asoslari”da  Evklid geometriyasining to`liq aksiomalar sistemasini berdi, ularni guruhlar bo`yicha sinflarga ajratdi va har bir aksiomalar guruhi chegaralarini aniqlashga harakat qildi. XIX asr oxiriga kelib aksiomalar sistemasiga qo`yiladigan aososiy talablar va aksiomatik usul prinsplari ishlab chiqildi va keyingi davr matematiklari tomonidan yanada rivojlantirilmoqda.           Mavzu: Parallek to`g`ri chiziqlar . 383-masala.Traktor ochoyotgan oltita agatning oldingi ochilgan egatlarga p egatilganaralleligi qanday taminlanadi? Javob: puluklarning ikki yonidan puluklar orasiga teng bo`lgan masofada g`ildirakli chizg`ich maslamasi o`rnatiladi. U  g’ildirak  ochilgan egat yonidan  unga parallel chiziq chiziladi. 384-masala . Bo’yi 3 m, eni 40 sm, zinapoyalari orasidagi masofa 30 smdan bo’lgan Narvon  yasash uchun qancha uzinlikdagi yog`och kerak bo`ladi ? Yechim: 3m=300sm   300:30=10 9 ta zina  9*40=360sm=3,6m