Miloddan avvalgi III mingyillikda Old Osiyo

Name: Miloddan avvalgi III mingyillikda Old Osiyo
Brand: Ilmiyish
SKU: 1822065
Price: 10000 UZS
Availability: InStock

gilgamesh dostoniold osiyomiloddan avvalgi iii mingyillikkoloniyalarsalmanasar imesopotamiyamixxat yozuvidajla daryosiashshurbanipalsargon i

20 betPPTX54 ko'rildi0 marta sotilgan

10 000 so'm

Sayyoh 3435535 ta hujjat sotilgan

Tavsif

Miloddan avvalgi III–I ming yilliklarda Ossuriya (chuqurlashtirilgan tavsif) 1. Qadimgi Ossuriya davri (mil. avv. XX–XVI asrlar) Davlatning shakllanishi Ossuriya davlati Shimoliy Mesopotamiyada, Dajla daryosi bo‘yida joylashgan Ashshur shahri atrofida shakllangan. Dastlab u oddiy shahar-davlat bo‘lib, keyinchalik savdo markaziga aylangan. Geosiyosiy ahamiyati Ossuriya: Mesopotamiya Kichik Osiyo Kavkazorti Suriya va Misr o‘rtasidagi savdo yo‘llari chorrahasida joylashgan edi. 👉 Shu sababli Ossuriya dastlab harbiy emas, balki savdo-sotiq orqali kuchaygan davlat hisoblanadi. Savdo koloniyalari Ossur savdogarlari: Kichik Osiyoda koloniyalar (masalan, Kanish) tranzit savdo markazlari barpo etgan. Bu holatni tarixchilar ilk “savdo imperiyasi” modeli deb baholaydilar. Ijtimoiy tuzilma Jamoa yer egaligi ustun Qullik mavjud, lekin to‘liq rivojlanmagan Qarzdorlik orqali qullikka tushish keng tarqalgan Davlat boshqaruvi (muhim jihat) Oqsoqollar kengashi “limmu” (yil nomi bilan atalgan mansabdor) “ishshiakkum” (diniy va harbiy rahbar) 👉 Bu tizim Ossuriyada dastlab kollegial boshqaruv mavjud bo‘lganini ko‘rsatadi. 2. O‘rta Ossuriya davri (mil. avv. XV–XI asrlar) Markazlashuv va kuchayish Bu davrda Ossuriya: oddiy shahar-davlatdan markazlashgan davlatga aylanadi Podsholar: Adad-Nerari I Salmanasar I Tukulti-Ninurta I davlatni kengaytirgan. Harbiy siyosat Ossuriya bu davrdan boshlab: bosqinchilik yurishlarini kuchaytiradi qo‘shni davlatlarni (Mitanni, Bobil) bo‘ysundiradi Diniy-siyosiy mafkura Bobil xudosi Marduk haykalining olib ketilishi: 👉 bu nafaqat harbiy g‘alaba, balki ruhiy ustunlik ramzi edi. Inqiroz sabablari uzoq davom etgan urushlar ichki ziddiyatlar tashqi bosim (xettlar, oromiylar) 3. Yangi (Buyuk) Ossuriya davlati (mil. avv. X–VII asrlar) Imperiya darajasiga chiqish Bu davr Ossuriyaning eng kuchli davri hisoblanadi. Podsholar: Tiglatpalasar III Sargon II Sinaxxerib Ashshurbanipal Harbiy tizim (eng muhim qism) Ossuriya armiyasi: muntazam (doimiy) qo‘shin yaxshi qurollangan qat’iy intizomli Qo‘shin tarkibi: piyodalar otliq qo‘shin jang aravalari muhandislik qismlari 👉 Ossuriya tarixda birinchi bo‘lib professional armiya yaratgan davlatlardan biridir. Harbiy shafqatsizlik siyosati aholini ommaviy ko‘chirish qo‘rqitish (psixologik terror) jazolashning shafqatsiz usullari 👉 Bu siyosat imperiyani ushlab turish vositasi bo‘lgan. Islohotlar (Tiglatpalasar III) hududlarni kichik viloyatlarga bo‘lish markaziy nazoratni kuchaytirish noiblar ustidan qat’iy nazorat 👉 Bu Ossuriyani markazlashgan imperiya ga aylantirdi. 4. Ossuriyaning madaniy va ijtimoiy-iqtisodiy hayoti Iqtisodiyot dehqonchilik hunarmandchilik savdo Urushlar natijasida: ko‘plab qullar boyliklar xomashyo keltirilgan. Jamiyat patriarxal oila tizimi erkak hukmronligi qat’iy qonunlar Qonunchilik O‘rta Ossuriya qonunlari: juda qat’iy jazo tizimi og‘ir 👉 Bu jamiyatda tartibni saqlashga xizmat qilgan. 5. Madaniyat va ilm-fan (chuqur tahlil) Yozuv va bilimlar mixxat yozuvi matematik jadvallar geometriya bilimlari Kutubxona (eng muhim yutuq) Nineviyadagi Ashshurbanipal kutubxonasi : minglab loy taxtachalar “Gilgamesh dostoni” 👉 Bu qadimgi dunyoning eng katta kutubxonalaridan biri. San’at relyeflar (saroy devorlarida) harbiy sahnalar realizm va kuch tasviri 👉 Ossurlar san’atda harbiy realizm yo‘nalishini yaratgan. 6. Ossuriya davlatining qulash sabablari Mil. avv. VII asr oxirida: ichki qo‘zg‘olonlar haddan tashqari kengayish Bobil + Midiya ittifoqi natijasida Ossuriya qulab tushadi.